Permakultura

 Czeremcha nazywana trzemuchą, śliwą kocierpką, śliwą czeremchą, bywa hodowana w ogrodach, sadzona w parkach. Jest krzewem lub drzewkiem do 10m wysokości o gęstej koronie. W stanie naturalnym rośnie, w wilgotnych lasach liściastych i mieszanych, w zaroślach, wśród olszyn, często nad brzegami wód. Wymaga żyznej, wilgotnej gleby. Najlepsze są dla niej czarne ziemie, mady, świeże gliny spiaszczone i piaski gliniaste. Znosi zacienienie. Jest rośliną miododajną. Można ją rozmnożyć z łatwo się ukorzeniających odrostów korzeniowych lub nasion. Nadaje się do nasadzeń pojedynczych, jak i w grupach.

Kwitnie wczesną wiosną (kwiecień – maj) białymi, drobnymi, zebranymi w zwisające grona kwiatami, które nie pachną zbyt przyjemnie. Podobnie jest z liśćmi i młodymi pędami – przy roztarciu również wydzielają niezbyt miłą woń.

Surowcem zielarskim tej rośliny są kwiaty, owoce i kora. Kwiaty zbiera się na przełomie kwietnia i maja, suszy się całe grona w cienistym, przewiewnym miejscu, a następnie ociera na sitach odrzucając szypułki kwiatowe. Korę z młodych gałązek ściąga się nacinając je poprzecznie co 10-15cm, a potem wzdłuż podważa nożem i zdejmuje. Owoce dojrzewają na przełomie lipca i sierpnia, przejrzałe szybko opadają. Zrywa się czarne, dojrzałe, nieuszkodzone, wewnątrz winny być jasne, lepkie, a w smaku mdłe, cierpkie. Suszy w zacienionym i przewiewnym miejscu maksymalnie do 35 stopni C. Po wysuszeniu winny być czarne i pomarszczone, a podczas przechowywania może zdarzyć się, że pokryją się białym nalotem (skrystalizowany cukier).

Owoce czeremchy zawierają antocyjany, garbniki cyjanogenne, cukry i kwasy organiczne(głównie jabłkowy, cytrynowy i askorbinowy). Kwiat zawiera flawonoidy, garbniki, glikozydy cyjanogenne. Kora zawiera glikozydy (laurocerazynę i izoamygdalinę), olejki eteryczne, garbniki. W całej roślinie (oprócz miąższu owoców) wykryto glikozyd amigdalinę.

Czeremcha ma silne działanie mikrobobójcze za sprawą fitoncydów, więc zalecana jest przy wszelkiego rodzaju grzybicach, zapaleniach bakteryjnych. Kąpiele stóp w mocnym odwarze z kory pomagają zwalczyć grzybicę. Kora może służyć również jako środek ściągający, przeciwreumatyczny. W homeopatii zalecana jako lek uspokajający i moczopędny.

W medycynie ludowej suszonych owoców używano zamiast borówki czarnej przy biegunkach. Stosowano owoce i liście przy nieżycie jelit, niestrawności i innych niedomagań przewodu pokarmowego w postaci odwaru. Owoce mają działanie moczopędne, przeciwgośćcowe. Odwary z młodych gałązek i kory były lekiem na choroby skóry, przemywano nimi rany. Przy zapaleniu spojówek robiono napar ze świeżych lub suszonych kwiatów czeremchy na okłady.

Owoce można wykorzystywać do wyrobu win, nalewek, win, likierów, przetworów. Można przyprawiać potrawy i barwić napoje alkoholowe. Na Syberii mieli się owoce na mąkę czeremchową, która jako dodatek do mąki zbożowej służy do wypieku chleba, ciast i innych wyrobów cukierniczych. Zaparzać można herbatkę z młodych listków i kwiatów.

Kwitnące gałązki czeremchy służyły do „odpędzania wszelkiego robactwa” – młode gałązki działają silnie bakteriobójczo i toksycznie dla wielu owadów (np. komarów, mszyc, much), a „położone na zbożu myszy rozpędzają”.